Waarom hout knapt en kraakt in de haard
Het knappen en kraken van hout in de open haard ontstaat vooral door vocht en hars in het hout. Wanneer het vuur brandt, warmt het hout snel op. Het aanwezige vocht zet uit tot stoom en zoekt een weg naar buiten. Dit zorgt voor druk in het hout. Als die druk te groot wordt, barst het hout op kleine punten open. Dat hoor je als een knappend of knallend geluid. Bij harsrijk naaldhout gebeurt iets vergelijkbaars: de hars wordt vloeibaar, gaat koken en kan zelfs kleine vonkjes veroorzaken.
De rol van vocht in brandhout
Vochtig hout knapt en kraakt veel meer dan goed gedroogd hout. Hoe natter het hout, hoe meer stoom er ontstaat bij het opstoken. Die stoom kan niet snel genoeg ontsnappen en bouwt druk op in de nerven en scheuren van het hout. Uiteindelijk breekt het hout op zwakke plekken en dat veroorzaakt het knappen. Ideaal haardhout heeft een laag vochtpercentage en is minimaal een tot twee jaar goed opgeslagen op een droge, geventileerde plek. Wie regelmatig met nat hout stookt, hoort niet alleen meer geknal, maar krijgt ook meer rook, roet en vervuiling in het rookkanaal.
Verschil tussen hardhout en naaldhout
Niet alle houtsoorten gedragen zich hetzelfde in de open haard. Het type hout bepaalt hoeveel geknetter je hoort en hoeveel vonken er vrijkomen. Daardoor is de keuze van het juiste haardhout belangrijk voor comfort, veiligheid en rendement van de haard.
Waarom naaldhout meer knettert
Naaldhout zoals spar, den of lariks bevat veel hars. Bij het verhitten wordt deze hars vloeibaar en kan zelfs gaan koken. De kleine harsblaasjes in het hout barsten open en dat zorgt voor scherpe knalpjes en rondvliegende vonkjes. Dit kan in een open haard onveilig zijn, omdat er vonken op de vloer of het tapijt kunnen terechtkomen. Hardhoutsoorten zoals eik, beuk of essen bevatten veel minder hars en geven daardoor minder geknetter en vonken. Ze branden rustiger en langer en zijn vaak geschikter voor de open haard of houtkachel in de woonkamer.
Wat het knappen zegt over de kwaliteit van het hout
Het geluid dat je hoort, vertelt veel over de kwaliteit en geschiktheid van het hout dat je stookt. Een beperkt, zacht geknetter is normaal, maar harde knallen en veel vonken zijn vaak een signaal dat het hout niet ideaal is voor veilig en efficiënt stoken.
Herkennen en verbeteren van goed haardhout
Stil brandend hout met een rustige vlam wijst meestal op goed gedroogd en geschikt haardhout. Hoor je veel harde knallen, dan is het hout vaak te vochtig of te harsrijk. Om dit te voorkomen, kies je bij voorkeur voor goed gedroogd hardhout, dat onder een afdak ligt en voldoende kan ventileren. Splijt het hout tijdig, sla het niet rechtstreeks op de grond op en gebruik bij twijfel een eenvoudige vochtmeter. Door bewust te kiezen voor droog, passend hout verminder je niet alleen het knappen en kraken, maar verleng je ook de levensduur van je haard en rookkanaal en stook je schoner en comfortabeler.
