Nederlandse naam beagle: die is er eigenlijk niet. De beagle heet in het Nederlands gewoon beagle, en dat is ook de officiële rasnaam bij de Raad van Beheer en de internationale kynologische federatie FCI. Het woord komt uit het Engels, en de meest gangbare verklaring is dat het teruggaat op een oud Frans of Keltisch woord voor "klein" of "open keel", een verwijzing naar het luide, zangerige geblaf van het ras. Wel kom je in oudere Nederlandse teksten en in de volksmond omschrijvingen tegen als "Engelse brak" of "kleine Engelse jachthond", omdat de beagle tot de groep van de lopende honden of brakken hoort. Maar als je in een boek, bij een fokker of bij een rasvereniging naar het ras zoekt, is "beagle" de enige naam die je nodig hebt.
Waar komt het woord beagle vandaan?
Over de herkomst van de naam bestaan meerdere theorieën en geen ervan is met zekerheid bewezen. De bekendste verklaring verbindt beagle met het Oudfranse "bee gueule", wat zoiets als "open keel" of "wijde bek" betekent en zou slaan op het kenmerkende, doordringende geluid dat de hond maakt tijdens de jacht. Een andere verklaring zoekt het in Keltische en Oudengelse woorden die "klein" betekenen, omdat de beagle de kleinere variant was van de grotere Engelse jachthonden. Beide verklaringen passen bij het ras: het is een compacte hond met een opvallend luide stem.
Omdat het ras in Engeland tot ontwikkeling kwam en van daaruit over de wereld is verspreid, heeft vrijwel elke taal de Engelse naam gewoon overgenomen. In het Duits, Frans, Spaans en Nederlands heet het ras dus simpelweg beagle. Meer over de geschiedenis van het ras vind je op Wikipedia.
Welke Nederlandse omschrijvingen worden wel gebruikt?
Hoewel er geen officiële Nederlandse naam is, zie je in de praktijk een paar omschrijvingen die hetzelfde ras bedoelen. "Brak" is de oude Nederlandse verzamelnaam voor lopende jachthonden die op geur jagen en daarbij luid aanslaan. De beagle valt onder die groep, net als de bloedhond en de basset. Daarom wordt de beagle soms "Engelse brak" of "kleine brak" genoemd. Ook "hazenhond" kom je tegen, een verwijzing naar het oorspronkelijke doel van het ras: in groepsverband hazen en konijnen opsporen en najagen.
Deze omschrijvingen hoor je vooral bij oudere jagers, in historische teksten of in vertalingen van Engelse boeken. In het dagelijks taalgebruik, bij dierenartsen, fokkers en in advertenties, wordt uitsluitend "beagle" gebruikt. Zoek je dus een pup of informatie over het ras, dan kom je met het Engelse woord het verst.
Hoe heet de beagle bij de officiële rasorganisaties?
Bij de Raad van Beheer, de Nederlandse koepelorganisatie voor hondenrassen, staat het ras geregistreerd als beagle. De Raad volgt daarin de internationale federatie FCI, die de beagle indeelt bij groep 6, de lopende honden en zweethonden. In de rasstandaard wordt de beagle omschreven als een vrolijke, levendige en vastberaden hond met een vriendelijk karakter en een sterke neus. De standaard beschrijft ook de typische kleuren: driekleurig in zwart, wit en bruin, of tweekleurig in wit met citroengeel of rood.
De naam is dus in alle officiële documenten hetzelfde, van de stamboom tot het inschrijfbewijs. Dat voorkomt verwarring, bijvoorbeeld bij het aanmelden voor een show, het aanvragen van een dierenpaspoort of het afsluiten van een verzekering.
Wat zegt de naam over het karakter van de beagle?
Als de "open keel"-verklaring klopt, dan verwijst de naam naar een eigenschap die elke beagle-eigenaar herkent: deze hond laat zich horen. Beagles blaffen, huilen en "bellen", een zangerig geluid dat ze gebruikten om de jager te laten weten dat ze een spoor hadden. In een rijtjeshuis kan dat een aandachtspunt zijn. Daarnaast is de beagle een echte neushond. Zodra hij een interessante geur oppikt, vergeet hij alles om zich heen, inclusief jouw stem. Loslopen is daarom alleen verstandig op afgesloten terrein of na uitgebreide training.
- Vrolijk en sociaal: beagles zijn gek op mensen en andere honden.
- Eigenwijs: ze zijn slim maar niet altijd gehoorzaam, consequent opvoeden is nodig.
- Energiek: ze hebben dagelijks flink wat beweging en snuffelwerk nodig.
- Eetlustig: beagles komen makkelijk aan, dus let op de portie en de snacks.
Hoe schrijf en spreek je beagle uit in het Nederlands?
Je schrijft beagle met een kleine letter, net als andere hondenrassen in het Nederlands: labrador, herder, teckel. Alleen aan het begin van een zin krijgt het woord een hoofdletter. Het meervoud is beagles. De uitspraak volgt het Engels: "bie-gul", met de klemtoon op de eerste lettergreep. Je hoort in Nederland ook weleens "bee-gel", maar dat is een vernederlandsing die niet algemeen gangbaar is. In samenstellingen schrijf je het woord aan elkaar, dus beaglepup, beaglefokker en beaglevereniging. De officiële spelling kun je controleren in de Woordenlijst Nederlandse Taal.
Verwar de beagle niet met de harrier of de foxhound. Dat zijn grotere Engelse brakken die op het eerste gezicht op een beagle lijken, maar als aparte rassen gelden. Ook de "pocket beagle", een extra kleine variant, is geen apart erkend ras maar een aanduiding voor beagles aan de onderkant van de maat.
Waar vind je betrouwbare informatie over het ras?
Wil je meer weten voordat je een beagle in huis haalt, begin dan bij de rasvereniging en de Raad van Beheer. Daar vind je de rasstandaard, informatie over erfelijke aandoeningen en een lijst van aangesloten fokkers die hun ouderdieren laten testen. Een dierenarts kan je adviseren over voeding en gewicht, een belangrijk punt bij dit ras. De Dierenbescherming geeft algemene tips over het verantwoord aanschaffen van een hond, en de LICG, het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren, heeft uitgebreide huisdierenbijsluiters per ras. Zo weet je precies wat je in huis haalt, onder welke naam dan ook.
Kom je bij een fokker of asiel toch een omschrijving als "Engelse brak" of "hazenhond" tegen, vraag dan gewoon door of er een beagle wordt bedoeld en of er een stamboom bij zit. Een stamboom vermeldt altijd de officiële rasnaam, en daarmee weet je zeker dat je met een raszuivere beagle te maken hebt en niet met een kruising die er alleen op lijkt. Het ontbreken van een Nederlandse naam is dus geen probleem, zolang je maar weet dat "beagle" wereldwijd de enige juiste aanduiding is.
