Leg je 25 jaar lang elke maand 200 euro extra opzij en haal je gemiddeld 4 procent rendement per jaar, dan heb je na 25 jaar ongeveer 102.800 euro. Je eigen inleg is dan 60.000 euro (300 maanden maal 200 euro), dus zo'n 42.800 euro komt uit rendement. Haal je 3 procent, dan eindig je op ruim 89.000 euro, bij 5 procent op ruim 119.000 euro. Het getal hangt dus sterk af van het rendement dat je werkelijk behaalt, en dat ligt nooit vast.
Zo rekenen we het uit
Bij maandelijks sparen of beleggen groeit elke inleg vanaf het moment van storten mee. Met een maandrente van 4 procent gedeeld door 12 (0,333 procent) en 300 stortingen komt de eindwaarde uit op 102.826 euro. De formule is: maandbedrag maal ((1 plus maandrente) tot de macht aantal maanden min 1) gedeeld door de maandrente. Je hoeft die formule niet zelf uit te rekenen, maar het helpt om te zien wat de drie knoppen zijn waaraan je kunt draaien: het maandbedrag, het aantal jaren en het rendement.
Wat doet het rendement
Het verschil tussen 3 en 5 procent lijkt klein, maar over 25 jaar is het groot. Bij hetzelfde maandbedrag van 200 euro en dezelfde looptijd levert 3 procent een eindbedrag van 89.202 euro op, 4 procent 102.826 euro en 5 procent 119.102 euro. Een procentpunt extra rendement geeft hier dus ongeveer 14.000 tot 16.000 euro meer. Daar staat tegenover dat een hoger verwacht rendement meestal betekent dat je meer risico neemt, bijvoorbeeld met aandelen of een indexfonds, en dat je tussentijds ook jaren met verlies kunt hebben.
Wat doet de looptijd
De tijd is de krachtigste factor. Dezelfde 200 euro per maand bij 4 procent levert na 15 jaar 49.218 euro op, na 20 jaar 73.355 euro, na 25 jaar 102.826 euro, na 30 jaar 138.810 euro en na 35 jaar 182.746 euro. Tussen jaar 25 en jaar 35 verdubbelt je inleg niet eens (van 60.000 naar 84.000 euro), maar je eindbedrag stijgt met bijna 80.000 euro. Dat komt doordat het rendement over steeds grotere bedragen wordt berekend. Het is het bekende sneeuwbaleffect.
Een voorbeeld van een late start
Stel dat je tien jaar wacht en dan hetzelfde eindbedrag van 102.826 euro wilt halen in de resterende 15 jaar. Je moet dan ongeveer 418 euro per maand inleggen, bijna het dubbele. Vijf jaar eerder beginnen of een paar tientjes extra in de eerste jaren leggen, scheelt dus veel in de portemonnee later.
Houd rekening met inflatie
De 102.826 euro is een nominaal bedrag. Als de prijzen de komende 25 jaar gemiddeld 2 procent per jaar stijgen, heeft dat bedrag in de huidige koopkracht ongeveer de waarde van 62.700 euro. Dat is nog altijd meer dan je inleg van 60.000 euro, maar het verschil is een stuk kleiner. Wil je weten wat je straks echt kunt kopen, kijk dan altijd naar het reële rendement: het rendement min de inflatie. Bij 4 procent rendement en 2 procent inflatie is dat grofweg 2 procent per jaar.
Kosten en belasting
Een belegging of spaarproduct kent kosten, vaak 0,2 tot 1,5 procent per jaar. Die kosten gaan direct van je rendement af. Een rendement van 4 procent bruto met 0,8 procent kosten is dus een netto rendement van 3,2 procent, en dan eindig je niet bij 102.826 euro maar bij ruim 91.700 euro. Daarnaast betaal je in Nederland in box 3 belasting over vermogen. De regels hiervoor zijn de afgelopen jaren meermaals aangepast, dus controleer de actuele situatie op de website van de Belastingdienst voordat je met een vaste verwachting rekent.
Pensioenpot of eigen potje
Leg je het geld in een lijfrente of een pensioenproduct, dan gelden andere fiscale regels dan bij gewoon sparen of beleggen. Voor een bijdrage in de derde pijler kun je onder voorwaarden belastingvoordeel krijgen, maar dan is het geld later ook belast en vaak lastiger op te nemen. Laat je daarover goed voorlichten als het om grote bedragen gaat.
Wat 102.800 euro je later oplevert
Een eindbedrag van ruim 100.000 euro klinkt veel, maar over een uitkeringsperiode van 20 jaar komt het neer op ongeveer 430 euro per maand als je alleen het vermogen opmaakt, nog zonder rente over het resterende bedrag. Met een gematigd rendement tijdens de uitkeringsfase kan dat rond de 520 euro per maand uitkomen. Dat is een prettige aanvulling op je AOW en je werkgeverspensioen, maar geen compleet pensioen op zichzelf. Begin je met deze rekensom, dan is de belangrijkste vraag: wat wil ik later maandelijks tot mijn beschikking hebben, en welk deel daarvan dek ik al?
Wat als je het maandbedrag aanpast
Je hoeft niet meteen 200 euro te kiezen. Bij 4 procent rendement en 25 jaar levert 100 euro per maand 51.413 euro op, 150 euro 77.119 euro, 250 euro 128.532 euro en 300 euro 154.239 euro. Het eindbedrag schaalt dus lineair mee met je inleg: dubbel zoveel storten betekent dubbel zoveel opbouwen. Een tussenweg is om klein te beginnen en mee te groeien. Leg je tien jaar lang 200 euro in en daarna vijftien jaar 300 euro, dan eindig je op ongeveer 127.400 euro, ruim 24.600 euro meer dan bij een vast bedrag van 200 euro, voor een extra inleg van 18.000 euro.
Drie vragen die je vooraf moet beantwoorden
Hoeveel risico kun je dragen als je saldo in een slecht jaar met 20 of 30 procent daalt? Heb je een buffer van minimaal drie tot zes maanden vaste lasten staan, zodat je je beleggingen niet hoeft te verkopen op het slechtste moment? En wil je het geld echt pas over 25 jaar gebruiken, of kan er eerder iets tussenkomen zoals een verbouwing of een studie voor je kinderen? Zijn je antwoorden onzeker, kies dan een lager rendement in je rekenmodel en een korter doel, zodat de uitkomst realistisch blijft.
Zo pak je het praktisch aan
Begin met een bedrag dat je écht kunt missen, ook in een jaar waarin het wat tegenzit. Automatiseer de maandelijkse overboeking op de dag na je salaris, zodat sparen niet afhangt van wilskracht. Kies een eenvoudige, goedkope spreiding in plaats van losse tips, en bekijk je saldo hooguit een paar keer per jaar. Verhoog het maandbedrag zodra je salaris stijgt, bijvoorbeeld met de helft van elke loonsverhoging. Wie dat vijf jaar volhoudt, merkt dat 200 euro per maand een stevige basis kan worden, ook zonder dat het pijn doet.
Let op: dit is een rekenvoorbeeld en geen persoonlijk advies. Rendementen zijn niet gegarandeerd, en wat uit het verleden komt, zegt niets zeker over de toekomst. Heb je twijfels over het juiste product, praat dan met een onafhankelijk adviseur voordat je grote bedragen vastzet.
